Sorcevden En iyi 30 2017-10-20T12:24:57Z https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu http://www.creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/rdf https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu 8 Tugba Avşar 2018-09-08T16:05:55+00:00 2018-09-08T16:05:55+00:00

Heisenberg belirsizlik ilkesi determinizmi çürütür mü? Ve genel anlamda özgür irade üzerine önerebileceğiniz kaynak varsa duymayı çok isterim.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623431 6 Mert Saklı 2018-09-08T16:55:34+00:00 2018-09-08T16:55:34+00:00

Neden çürütsün? Çürütür ya da değildir demiyorum

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623440 6 Sezer Tunuslu 2018-09-08T17:13:00+00:00 2018-09-08T17:13:00+00:00

Belli bir belirsizlik var ilkesiyle determinizmin ne alakası varr

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623441 6 Onat Gürel 2018-09-08T17:42:32+00:00 2018-09-08T17:42:32+00:00

kuantum düzeyindeki belirsizlik makro bir değişiklik yaratmıyor. Yani hayır, ne kadar aksini istesek de evren determinist bi yapıda, dolayısıyla özgür irade yok.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623442 6 Atilla Rasim 2018-09-08T18:10:31+00:00 2018-09-08T18:10:31+00:00

aha en sevdiğim konu

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623443 6 Barış Başkal 2018-09-08T18:31:24+00:00 2018-09-08T18:31:24+00:00

Başkaldıran İnsan Albert Camus

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623444 6 Çınar Elverir 2018-09-08T19:39:33+00:00 2018-09-08T19:39:33+00:00

Bir çocuğu katleden biriyle aynı çocuğu himayesine alıp bakım sunan diğerinin davranışları arasında fiziksel edim olarak bir farklılık genel yasalar itibariyle yoktur ancak bu iki farklı davranışın kesin bir neden sonuç ilkesine bağlanırlığı varsa irade dediğimiz kavrama ne olacaktır bilmiyorum doğrusudur

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623445 6 Hüseyin Tuzlu 2018-09-08T22:06:17+00:00 2018-09-08T22:06:17+00:00

Heisenberg belirsizlik ilkesinin determinizmi yıktığı yoktur. Belli dindar kesim kader inancını sağlamlaştırmak için belirsizlik ilkesini suistimal ediyor, o kadar.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623453 6 Çınar Elverir 2018-09-08T23:25:35+00:00 2018-09-08T23:25:35+00:00

Ne kadar ilginç gelir bana ki aklımız başlı sonlu sürecleri özelinde ele aldığında bir anlam butunlugu bir anda ortadan kayboluyor.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623454 6 Çınar Elverir 2018-09-09T01:31:06+00:00 2018-09-09T01:31:06+00:00

Ölüm anı itibarıyla hayat insana bütün çılgınlıklarının esasında bomboş şeyler olduğunu gösterebilir ancak yaşandığı anda bizim için ne kadar da gerçektiler

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623455 6 Çınar Elverir 2018-09-09T03:47:56+00:00 2018-09-09T03:47:56+00:00

Ölüm var diye mücadeleden yıldığınızı sandığınızda ise boşladığınız sorunların daha da yakanıza yapıştığını görürsünüz

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623456 6 Tugba Avşar 2018-09-09T03:59:49+00:00 2018-09-09T03:59:49+00:00

Peki çoklu evren teorisi ile determinizm uyumlu mu? Yani farklı evrenlerde olayların "seçimlerimize" göre farklı sonuçlanması bu teorinin bir önermesi mi ?

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623457 6 Çınar Elverir 2018-09-09T06:31:22+00:00 2018-09-09T06:31:22+00:00

Bir anlam verdiğimiz zaman aralıkları esasında sonsuz anlardan oluşur

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623458 6 Çınar Elverir 2018-09-09T06:33:04+00:00 2018-09-09T06:33:04+00:00

Ve bu süreçlerde biz nedenler varsayıyor bunları da sonuclarına gayet akılsal bir şekilde bağlıyoruz

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623459 6 Çınar Elverir 2018-09-09T08:42:26+00:00 2018-09-09T08:42:26+00:00

Örneğin biyolojik çeşitliliğin temel nedeni genetik materyaldeki rasgele mutasyonların doğa tarafından seçilmesidir diyoruz

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623460 6 Barış Deposu 2018-09-09T11:19:56+00:00 2018-09-09T11:19:56+00:00

Belirsizlik ilkesi determinizmi yıkmıyor diyen kişi belirsizlik ilkesinin bir cümlesini bile anlamamıştır.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623463 6 Çınar Elverir 2018-09-09T11:49:46+00:00 2018-09-09T11:49:46+00:00

Ve bu da bu çeşitliliğin de en tutarlı açıklaması bu gibi gorunuyor

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623464 6 Çınar Elverir 2018-09-09T14:21:49+00:00 2018-09-09T14:21:49+00:00

Saltık bir determinasyon varlığın bilebildiğimiz yekunu baz alındıkta bir varsayımdan ote gecemez ancak cok anlam verdiğimiz istencimiz ( irademiz) neden sonuçluluktan bağışık değil gibidir

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623465 6 Sinan Cembekli 2018-09-09T17:08:08+00:00 2018-09-09T17:08:08+00:00

Yıkmaz diye ne kadar emin konuşmuş vallahi bravo

Bence dogru cevap tam olarak bilmiyoruz.

Ama determinizm t aninda olan seyler t+1 aninda bütün her seyi hesaplanabilir kilar diyor.

Ama su an bazı şeylerin bilinmesinin fiziksel olarak imkansiz olmasi bu durumu etkileyen bir sey.

Büyük ölçekte etkilemiyorun da bir dayanagi yok. Bir elektronun davranisinin cok daha buyuk etkisi olan sistemler kurmak mumkun. Shrodingerin kedisi dusunce deneyine benzer sekilde.

Ama determinizm tartismasini dogrudan bilinc mevzusuna baglama ehilimi var. Birisinden digerine dogrudan cikarim yapmak sikintili.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623466 6 Deniz Disbudak 2018-09-09T19:10:53+00:00 2018-09-09T19:10:53+00:00

tuğba biraz ayrıntılı bilgi arıyosun sanırım. Sana bildiklerimi ve üzerine yorumlarımı, teorilerimi anlatayım.
Determinizm ile belirsizlik ilkesi arasında doğrudan bi ilişki vardır.
Şöyle ki determinizm herşeyin bir nedeni vardır der.
Belirsizlikte (özellikle kuantum fiziğinde) ise rastgele olduğu düşünülen olaylar var ki determinizmin nedenselliğini doğrudan hatalı duruma düşürüyor.

Atom altı belirsizlik makro bir etki yapabilir. Sonuçta atomun elektronlarının bile konumları yaptığı bağları etkileyebilir. Bu açıdan determinizmi hala çürütüyor gibi gözüküyor.

Determinizmi çürütmediği nokta buradan sonra anlatacaklarım aslında.
Öncelikle verilen kararların yeni evrenler oluşturması gerçekçi gelmiyor. Bunun daha olası ve olduğuna inandığım versiyonu her atomdaki farklı kuantum pozisyonları için farklı evrenler oluşması.

Şimdi rastgeleliğe bi de bu boyuttan bakmamız lazım. Sonsuz farklı ihtimal demek her ihtimalin gerçekleşmiş olması demektir. Yani artık bir rastgelelik değil kesinlik işin içine girer.
Bu kesinlik 3. boyuttan anlaşılamaz fakat tüm evrenlerin tamamını gözlemleyebilen 4. boyuttan bir gözlemci için bu rastgele değildir.
Kolay anlaşılması açısından örnekler üzerinden gidicem.
6 tane zarın 6 farklı yüzü üste gelecek şekilde koydunuz. Sadece 6 gelen zara bakıp şansa bak 6 geldi diyemezsiniz. Ama diğer zarları görmeyen biri bu zar rastgele 6 geldi diyebilir çünkü diğer zarları gözlemleyemedi.

Yani kısaca sonsuz denemede birşeyin olma ihtimali az da olsa varsa o kesinlikle olur.
∀N>0,N∈R
∞*N>=1
Burada ihtimaller belirsizlikler sonsuz sayıda olan ise evrenler.

2. Argümanım belirsizliğin nedensizliği üzerine
Eğer belirsizlik rastgeleyse ve öngörülemiyorsa,bilinemiyorsa (ölçülememe olayından bahsetmiyorum), nasıl bir nedensiz etki belirsizliğe sabit oranlar verebilmektedir.
elektronların belli oranlarla yörüngelerde olması veya yarık deneyinde belirsizlik ilkesinden dolayı dağılan parçacıkların homojen dağılması gibi.
Bu argümandan yola çıkarak bu rastgeleliğin bir nedeni olduğunu fakat bizim bu nedeni bilmediğimizi düşünüyorum.
Bunu da ilk görüşle harmanlayınca mantık çerçevesinde çok güzel bi sonuç ortaya çıkıyor.
Rastgelelik gibi gözüken olayların nedenleri bir bütün olarak değerlendirilirse aslında birbirlerini açıklıyorlar.
Ufak bi örnekle şöyle açıklıyayım.
Yolda 2 tane topu havaya atıp çarpıştırıyorlar
biri sizin bahçeye biri komşunun bahçesine düşüyor.
Bu durumda diğer bahçeyi göremediğimiz için hem siz hem komşunuz bu topun nedensiz geldiğini düşünüyor. Halbuki bunlar daha dışarıdan bi etkiden kaynaklandığı için sadece bilmiyoruz.
Burada bahçeler paralel evrenler toplar ise belirsiz her tür parçacık.

3. Argümanım determinizmin neden her zaman geçerli olduğu üzerine
Bir şeyin nedensiz olabilmesi termodinamiğin yasalarına aykırı.
Her nedenin sonuçları vardır, nedensiz bir sonuç ise ilk başlatıcı etki olmaksınız ortaya çıkan bir tepki demektir. Yani yoktan var olmuş bir şey.

Burda savunduğum Descartes'ın 16. yüzyılda veya Laplace'ın 18. yüzyılda savunduğu determinizm değil.
Yani ölçüp ölçememe gibi saçma bi' düşünceyi değil, nedenselliği ve kafamda kurduğum modern determinizm fikrini savunuyorum.

]]>

https://sorcev.com/heisenberg-belirsizlik-ilkesi-determinizmi-curutur-mu/623468 6 Ortabaş Erkekoğlu 2018-09-09T19:47:31+00:00 2018-09-09T19:47:31+00:00

Bence determinizm ile celisiyor. Hatta bütün kuantum mekaniği celisiyor determinizmle. Neden çelişsin ki demeyin hemen ezberden. Ilke bilinmeyen bir aralıktan bahsediyor. Daha ne olsun? Neredeyse nedensellik ilkesini altüst ediyor.

]]>